Cộng hoà liên bang Bosnia và Herzegovina là quốc
gia đầu tiên mà tôi cảm nhận được rằng cuộc hành trình thực sự bắt đầu, rằng
tôi đang ở nước ngoài và có quá nhiều thứ khác biệt so với quê nhà.
Gần như mọi căn nhà ở đây đều muốn có một chỗ ở
mặt đường quốc lộ, và thế là các làng quê và thành thị thì trộn lẫn cả lại và dường như chẳng có một tấc đất nào là
không có người. Nhà cửa ở đây nhìn chung khá là rộng, với hai tầng và ban công.
Các nhà hàng chỉ bật nhạc Hồi giáo và các tháp giáo đường Hồi giáo đã thay thế
hoàn toàn các nhà thờ để chiếm vị trí cao nhất trong thị trấn. Dọc đường đi, cừu
được xiên vào một cọc sắt và nướng nguyên con, với tên gọi “Pecenje” trong tiếng
Bosnia. Thật khó mà tưởng tượng được rằng món ăn này đạt được tiêu chuẩn vệ
sinh an toàn thực phẩm của liên minh châu Âu. Chúng tôi cũng bắt gặp rất nhiều
khu chợ, chúng gợi nhớ cho tôi về những khu chợ trời ở Li-Băng (được gọi là
souks) hơn là những chợ nông sản ở Hungary. Giao thông thì bắt đầu hơi hỗn loạn,
với những tiếng còi từ tài xế chẳng nhằm mục đích gì ngoài việc thông báo rằng:
“Xe của tôi đang đến!”.
Chúng tôi cũng được thưởng thức lần đầu tiên
trong đời món Cevapi truyền thống của Bosnia. Nó là một hỗn hợp 3 loại thịt xay
lẫn, nướng trên than và kẹp vào bánh mỳ Pita và ăn kèm với hành tây. Đây là món
bánh mỳ kẹp thịt trứ danh của vùng Balkans.
Lần đầu ăn Cevapi và uống cà phê Bosnia
Một đặc sản khác của Bosnia là cà phê, thứ đồ uống
rất giống với cha đẻ của nó – cà phê Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một biến thể đã được giảm
nhẹ của cà phê Thổ Nhĩ Kỳ vì mỗi lần uống chỉ rót đủ cho 2 chén nhỏ mà thôi. Đầu
tiên, người ta đun sôi nước, rồi thêm cà phê bột vào, chờ cho hỗn hợp sôi lăn
tăn và gần như trào ra khỏi ấm đun, ngay lập tức tắt bếp, rót ra chén và uống. Thường
thì người dân ở đây uống cà phê với khá nhiều đường.
Chuẩn bị bữa tối
Chủ nhà Mirko ở Osijek quả quyết với chúng tôi
rằng, đường đi đến thủ đô Sarajevo của Bosnia rất bằng phẳng, dù rằng bản đồ
trên Google không hoàn toàn đồng ý với ông. Một tay đua xe phân khối lớn ở
Zupanja cũng nói một cách chắc chắn rằng, cho đến tận thành phố Tuzla (một nửa
đường đến thủ đô Sarajevo) đường dễ đi vô cùng. Hừm, sự thật là đường toàn dốc
đứng cho đến tận Tuzla và sau đó chúng tôi đã hai lần phải đạp xe leo đường núi
với độ cao 1000 mét. Chúng tôi mất hoàn toàn niềm tin vào con người.
Lần đạp xe leo núi đầu tiên thật khủng khiếp.
Chúng tôi tự hỏi mình đang làm gì ở đây? Leo núi bằng xe đạp đua đã là một thử
thách, còn leo núi bằng xe đạp phượt chất đầy các túi hành lý thì đúng là ngông
cuồng và mất trí. Chúng tôi đã mất đến 4 giờ đồng hồ và vô số lời tự khích lệ,
động viên để có thể vượt qua được ngọn núi đó, đến được với thung lũng nơi có
thị trấn Kladanj. Chúng tôi dừng lại trước cửa một siêu thị nhỏ và hỏi thăm người
dân về chỗ ngủ tối nay thì chỉ chưa đầy một giờ đồng hồ sau, chúng tôi đã yên vị
trong căn phòng ấm cúng của gia đình Đuldina, nơi các thế
hệ sống trong các căn hộ nhỏ ở một toà nhà chung. Tối hôm đó, chúng tôi cùng
nhau ra ngoài ăn tối và trò chuyện về những người dân địa phương ở thị trấn
này. Mọi người hầu như không thể tìm được việc làm tại quê nhà, họ buộc phải
chuyển đến thủ đô hoặc những quốc gia tây Âu khác để tìm kiếm cơ hội. Ngược lại,
những người bám trụ lại quê nhà thì lại chỉ thích ngồi cả ngày ở các quán cà
phê và họ có rất nhiều quán để lựa chọn. Chúng tôi để ý thấy một điều rằng hầu
như tất cả người lớn ở Bosnia đều rất thích uống cà phê và hút thuốc lá, mọi
lúc mọi nơi!
Căn phòng của chúng tôi tại nhà của Đuldina. Đêm đó chúng tôi không phải dựng lều để ngủ.
Sáng hôm sau, Linh thấy trong người
không khoẻ và vì vậy chúng tôi muốn được nghỉ ngơi thêm một ngày nữa nhưng mẹ của
Đuldina có vẻ không thích ý tưởng này cho lắm.
Chúng tôi đành đi vào trung tâm thị trấn, tìm một quán cà phê và ngồi nghĩ cách
giải quyết vấn đề. Chúng tôi đến đồn cảnh sát nhờ họ giúp tìm chỗ nghỉ, họ dù rất
thiện chí nhưng không giúp được gì nhiều. Một vài phút sau, một người đàn ông
được một viên cảnh sát đưa đến gặp chúng tôi. Ông này khá lố bịch và với chút
tiếng Đức ít ỏi, ông ta khẳng định rằng cả thị trấn này thuộc về mình và hỏi
chúng tôi xem có thể trả cho ông ta bao nhiêu tiền để có được một căn phòng. Và
tất nhiên, không quên nhắc đi nhắc lại với
chúng tôi: “Đây không phải là trung tâm cứu trợ nhân đạo!”. Sau cùng, chúng tôi
quyết định đi ra xa khỏi trung tâm thị trấn để hỏi những người khác cho nghỉ nhờ
qua đêm. Kết quả là, chúng tôi được cho ngủ miễn phí trong một phòng khách sạn
mà công việc kinh doanh đã gần như dừng lại gần 9 năm nay.
Đôi vợ chồng chủ của khách sạn này đã từng có một
chuỗi khách sạn, cửa hàng tiện lợi và khu nghỉ dưỡng trên núi, nhưng cuộc nội
chiến sàng lọc tôn giáo nửa đầu thập niên 90 đã phá huỷ hoàn toàn sự nghiệp
kinh doanh của họ vì ngành du lịch trở về con số 0. Từ những người giàu có, họ
trở thành những người nghèo khổ khốn cùng, ngày ngày cố gắng tồn tại và không
phát điên vì hoàn cảnh của mình. “Bạn không bao giờ biết được phía bên kia ngọn
núi là gì.”
Người vợ không thể ngừng nấu nướng cho chúng
tôi và thế là chúng tôi được phục vụ cả thảy 5 món ăn chính trong bữa tối hôm
đó, dù có nói “không” dứt khoát đến như thế nào. Trong khi ăn, chúng tôi đã có
một cuộc trò chuyện rất có ý nghĩa về cuộc sống, về những thăng trầm trong đời
người. Người chồng kể rằng, ngày trước mỗi khi lái xe tải đi lấy hàng ở tận
Oman (là một quốc gia thuộc Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất), ông thường
lén mang theo rượu whisky để bán cho cho người theo đạo Hồi ở đó. Phải nói thêm
rằng, ở các quốc gia Hồi giáo, nếu bạn bị bắt gặp uống rượu hoặc tệ hơn, bán rượu,
bạn sẽ bị treo cổ ngay lập tức. Ông chồng này quả thực đã ăn gan hùm.
Cà phê sáng ở ban công của khách sạn: nhìn toàn
cảnh thị trấn và những ngọn núi phủ đầy sương mù, dưới chân là tiếng suối chảy
róc rách.
Sáng hôm sau, chúng tôi lại lên đường, sau khi
đã được phục vụ một bữa sáng no nê dù đã cố gắng khước từ. Ngọn núi thứ hai
ngay lập tức hiện ra trước mắt, và chân của Linh chính thức đình công. Sau khi
dừng để nghỉ quá nhiều lần, khi gần đến điểm cao nhất của ngọn núi cao 1000 m,
trời bắt đầu mưa to và trở lạnh. Động lực của Linh đã chạm mức sàn, chúng tôi
đành dừng lại và xin đi nhờ xe tải nhưng vô vọng, trong khi áo mưa của chúng
tôi đã sũng nước và người thì run lên vì lạnh. Sau 40 phút cố gắng nhưng không
thành, tôi đành phải đóng vai ác, ra thiết quân lệnh rằng hai chúng tôi bắt buộc
phải đi tiếp, và thế là chúng tôi cứ nhích lên từng chút một cho đến khi chạm
được đến đỉnh núi. Trên đường xuống dốc, chúng tôi không dám lao nhanh, trời
thì mưa và chúng tôi lại không phải nhấn bàn đạp, thế nên cả hai đều rét run.
Ngày hôm đó, cả lúc lên và xuống dốc đều không dễ chịu chút nào.
Chúng tôi cuối cùng cũng đến được tới thị trấn
Olovo (có nghĩa là “Chì” trong tiếng Bosnia) ở thung lũng tiếp theo. Đang lơ
ngơ trước cửa một tiệm bánh ngọt thì có một anh thanh niên bước đến hỏi xem
chúng tôi có cần giúp đỡ gì không. 10 phút sau, chúng tôi đã được mời về căn
nhà ấm cúng của Emir, thành viên câu lạc bộ đạp xe của thị trấn Olovo. Thật là
nhanh một cách khó tin!
Emir là một người lính chuyên rà phá bom mìn ở
Bosnia. Anh dẫn chúng tôi đi thăm quan một vòng thị trấn, nơi không có nhiều vết
tích của chiến tranh, những ngôi nhà khá mới và bầu không khí cũng thân thiện
hơn nhiều so với các thị trấn trước. Emir giúp đỡ chúng tôi hết mức có thể, anh
cho chúng tôi rất nhiều lời khuyên về du lịch ở Bosnia và em trai anh – một thợ
sửa xe đạp, và sắp gia nhập đội quân rà phá bom mìn thì giúp chúng tôi bảo dưỡng
xe trước khi chúng tôi lên đường.
Dino, em trai của Emir và 2bikepackerz ở Olovo
Emir và em trai, Dino vừa uống 1
tách cà phê, hút 1 điếu thuốc vừa nói với chúng tôi rằng họ là những người rất
thể thao. Tất cả mọi người ở đây đều hút thuốc và uống cà phê. Chiến tranh đã
làm cho Bosnia chìm trong nghèo nàn và suy thoái kinh tế, đó là những gì chúng
tôi được nghe từ Đuldina và những người chủ khách sạn.
Nhưng, hai anh em ở thị trấn Olovo thì lại đang mưu sinh từ chính những gì còn
sót lại trong chiến tranh. Thật may mắn là không phải cuộc đời của ai cũng hoàn
toàn mờ mịt nơi đây.
Trong khi châm một điếu thuốc mới, Emir bảo với
chúng tôi rằng, sẽ còn một con đèo dốc đứng nữa với độ cao 1000m và chiều dài
15km trên đường đến Sarajevo...
(Còn nữa...)
Péter
No comments:
Post a Comment