Những ngày đầu tiên ở Iran: Sự hỗn loạn và nhà truyền giáo giữa sa mạc

372 km

1-10. October 2016

Những giờ đầu tiên khi chúng tôi đặt chân đến Iran thật là “tuyệt vời”: cổng kiểm soát hộ chiếu làm việc vô cùng chậm chạp, lớp đóng gói của hai chiếc xe đạp thì rách tươm trong quá trình vận chuyển, cà phê thì lại đắt hơn cả đồ ăn, mệnh giá đổi tiền từ ngoại tệ sang đồng Rial của Iran lại cao hơn 10% so với giá chung và ngoài trời thì gió lạnh buốt xương. Chúng tôi thì mệt và buồn ngủ rũ mắt. Nó như một mớ bòng bong mà chúng tôi mắc kẹt lại vì không hiểu chuyện gì đang diễn ra. Và mọi chuyện thì mới chỉ bắt đầu…

Phải mất một hồi lâu, chúng tôi cũng lắp được hai chiếc xe đạp hoàn chỉnh và dù có vài hỏng hóc với xe của Péter từ chuyến bay, chúng tôi không lấy được tiền đền bù. Lý do là hãng hàng không Hy Lạp mà chúng tôi chọn lại không hề có văn phòng đại diện tại sân bay. Sân bay thì không có internet và chúng tôi không tài nào xem được bản đồ vì hầu hết mọi tên đường phố đều được viết bằng tiếng Ba Tư. Chúng tôi cũng chẳng ngủ được phút nào và khi trời sáng hơn, chúng tôi quyết định thu xếp đồ đạc và di chuyển vào thủ đô Tehran trong làn gió lạnh buốt.

                        

Khoảng cách giữa sân bay và trung tâm thành phố lớn hơn nhiều so với dự đoán, chính xác là 50 km và chúng tôi nhận ra rằng mình vừa đạp xe vừa ngủ gật. Chúng tôi không muốn gặp tai nạn ngay phút đầu đạp xe nên đã cố gắng dừng và nghỉ khá thường xuyên. Thậm chí chúng tôi còn dừng lại ở một cây xăng và mua cà phê để uống cho tỉnh táo, nhưng cơn buồn ngủ vẫn cứ kéo đến. Dù mệt mỏi vô cùng, chúng tôi cũng cố gắng đạp xe đến trạm nghỉ tiếp theo, nơi một cậu thanh niên đã mua trà mời chúng tôi. Cậu ấy rất vui mừng chào đón chúng tôi đến với đất nước Iran và thậm chí chúng tôi còn được mời về nhà cậu, tiếc rằng thành phố ấy lại không nằm trên đường đi của chúng tôi. Một anh bạn trẻ rất tốt bụng!

Cuộc gặp gỡ tình cờ làm chúng tôi cảm thấy phấn chấn hơn một chút và sau đó thì giao thông ở trung tâm thủ đô Tê-hê-ran đã khiến chúng tôi vô cùng khổ sở. Làm sao để chuyển làn đường khi mà các tài xế thì chẳng đi theo làn nào cả và cũng chẳng quan tâm đến luật lệ giao thông. Họ ngang nhiên rẽ ở ngay làn đường đi thẳng và cứ thản nhiên đi thẳng ngay giữa làn đường dành cho xe rẽ. Chúng tôi hồn vía lên mây trong tiếng còi xe inh tai nhức óc, thế nhưng rồi mọi chuyện cũng qua. May mắn là chúng tôi có thể nghỉ ngơi thoải mái tại nhà Abbas, chủ nhà đầu tiên của chúng tôi ở Iran. Chúng tôi cũng có them rất nhiều thông tin hữu ích từ anh, ví dụ như lý do cho những giá tiền vô cùng khó hiểu ở sân bay khi cốc cà phê lại đắt hơn cả một đĩa mỳ Ý xào thịt gà. Hoá ra, đồng tiền chính thức của Iran là Rial, nhưng thường giá cả lại thường được tính bằng Toman, có giá trị gấp 10 lần đồng Rial. 1.000 Toman = 10.000 Rials = 6.000 VND.

Những ngày sau đó, chúng tôi được vợ của Abbas nấu cho những món ăn truyền thống của Iran ngon tuyệt vời và đi thăm quan ngắm cảnh. Cảm nhận của chúng tôi về thủ đô của Iran là: với 15 triệu dân, thành phố này quá đông đúc, không khí thì ô nhiễm, con phố nào cũng có một cái chợ và sau 2 ngày, chúng tôi thật sự muốn rời khỏi đó.

Một điều rất quan trọng cần phải chú ý khi tới Iran, đó là trang phục. Đàn ông bắt buộc phải mặc quần dài, phụ nữ ngoài việc phải mặc quần áo dài che kín tay chân, còn phải trùm khăn che tóc và thậm chí rất nhiều người còn trùm một lớp vải để che kín toàn bộ quần áo. Tàu điện ngầm thì có toa dành riêng cho phụ nữ và những người bán hàng rong thì cứ chen lấn xô đẩy giữa toa tàu đông nghẹt, thật chẳng dễ chịu chút nào. Chúng tôi thật sự không thích thành phố này!

Rời Tê-hê-ran, chúng tôi tiến về phía Tây, đến với thành phố Karaj. Đầu tiên, chúng tôi chọn đường quốc lộ 4 làn đường, nhưng sau đó thì chuyển sang đường cao tốc 10 làn đường và đạp xe trên làn đường khẩn cấp, chúng tôi đã nghĩ rằng như thế là an toàn. Bất ngờ, một tiếng phanh gấp cháy cả mặt đường và một chiếc Peugeot 206 mất lái đã trượt ra khỏi làn đường đang chạy và ngoặt gấp vào làn khẩn cấp. Dù không đâm phải chiếc xe nào khác nhưng nó đã đâm gãy thanh chắn đường, lộn vài vòng và cuối cùng đổ ập xuống chỉ 50 mét ngay trước mắt chúng tôi. Tất nhiên cũng như trong bóng đá, dẫu không có chữ :”Nếu..thì sao?”, nhưng chứng kiến tai nạn bất ngờ ấy đã khiến chúng tôi sốc nặng.

Ở thành phố Karaj, Ehsan là chủ nhà từ cộng đồng “lướt sô-fa” mà chúng tôi là thành viên. Dù không nói tốt tiếng Anh, gia đình của anh thực sự là những người chủ nhà tuyệt vời. Sau khi thưởng thức một bữa tối ngon tuyệt, chúng tôi được họ đưa vào chơi ở trung tâm thành phố. Đầu tiên, chúng tôi đến thăm một nhà thờ Hồi giáo, nơi chúng tôi được nghe một bài thuyết giảng dài 30-40 phút chủ yếu về cuộc đời và cái chết của một trong các vị lãnh tụ Hồi giáo quan trọng nhất ở Iran, giáo chủ Hossein và con bạch mã của ông. Thực ra thì câu chuyện khá là thú vị, cho đến khi chúng tôi được chất vấn dồn dập…”Tôn giáo của bạn là gì? Bạn có muốn cải đạo để trở thành một tín đồ Hồi giáo không?” Và sau đó thì chúng tôi được yêu cầu viết ra giấy những cảm nghĩ của mình về đạo Hồi và cung cấp địa chỉ email để họ gửi cho đọc những bài viết về tôn giáo của họ. Chúng tôi bắt đầu cảm thấy khá khó chịu và từ chối vì chúng tôi không biết tiếng Ba Tư. Họ vẫn không bỏ cuộc và hứa sẽ gửi bản dịch bằng tiếng Anh cho chúng tôi. Ôi không, phải nhanh chóng chuồn khỏi đây thôi. Viện cớ mệt mỏi vì đạp xe, chúng tôi gần như chạy trốn khỏi nhóm tín đồ truyền giáo sùng đạo.

Ngày hôm sau, chúng tôi đã được trải nghiệm lòng mến khách trứ danh của Iran. Rất nhiều người vẫy tay với chúng tôi, bấm còi động viên chúng tôi và dừng lại cho chúng tôi hoa quả, kẹo bánh. Thế nhưng cũng có một ông tài xế phóng xe qua và tiện tay vứt luôn một cái vỏ chuối vào lưng của Linh. Chúng tôi vẫn không rõ đây là thái độ của ông khi nhìn thấy một người phụ nữ đạp xe (một số thành phố ở Iran có luật cấm phụ nữ đạp xe) hay chỉ là tiện tay.

Abyek là một thị trấn nhỏ, nơi chúng tôi khá vất vả để tìm chỗ cắm trại. Đầu tiên, những người dân địa phương chỉ trỏ lẫn nhau để xem ai sẽ giúp chúng tôi, rồi chúng tôi được đưa đến Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ (phiên bản Hồi giáo của hội Chữ thập Đỏ) nhưng vẫn không ích gì. Sau đó, một nhân viên của sở Điện lực đã quyết định ra tay giúp đỡ hai người nước ngoài đạp xe. Sau đó thì ông sếp trưởng và sếp phó của anh lần lượt nhận đưa chúng tôi về nhà mình. Hai cô con gái của ông sếp phó nói tiếng Anh khá lưu loát nhưng vẫn không thể giải thích cho chúng tôi một cách rõ ràng về kế hoạch tối nay. Thế rồi đến 9 rưỡi tối, chúng tôi được mời dùng một bữa tối thịnh soạn với ông bà, bố mẹ, anh chị họ, cô và chú của hai cô gái.

Sau khi vượt qua một sa mạc, và những ngôi làng ở cách nhau khoảng 20 km, chúng tôi cũng đến được với Qazvin. Sau khi ăn trưa với món thịt cừu xay nướng, chúng tôi phát hiện ra mình đã hết sạch tiền Rial. Hôm đó là thứ Sáu và ở đây thì cuối tuần lại là thứ Năm và thứ Sáu, thế nên các quầy đổi tiền đều đóng cửa. Chúng tôi hỏi một đôi bạn trẻ ở trên đường xem họ có biết chỗ đổi tiền nào còn mở cửa không. Anh bạn trai không trả lời mà lại mời ngay chúng tôi về nhà mình. “Các bạn không quen với thành phố này và chắc các bạn cũng không biết nên tin vào ai ở đây. Tôi thì tin tưởng các bạn, nên hãy cho tôi được phép tiếp đãi các bạn như khách quý!”

Đó là cách mà Hashem đã trở thành người bạn tốt của chúng tôi. Anh ấy rất thông minh và khá cởi mở so với những người đồng bào khác của mình. Anh đã kể cho chúng tôi nghe rất nhiều câu chuyện về thời gian nghĩa vụ quân sự của mình, nơi anh phải đấu súng với những tay buôn thuốc phiện. Anh ấy cũng đề nghị được giúp đỡ chúng tôi nếu có bất kỳ vấn đề gì. Chúc anh mọi điều tốt đẹp nhất, Hashem!    

Buổi sáng hôm sau ở Qazvin không được suôn sẻ cho lắm. Chúng tôi không thu xếp để rời thành phố được như dự kiến và cuối cùng quyết định đi thăm quan thành phố. Sau đó, khi đang ngồi nghỉ ở một công viên thì Mohsen tiến lại gần bắt chuyện với chúng tôi: “Hai chiếc xe đạp kia là của các bạn đấy à? Tôi có thể giúp gì được các bạn không? Tôi có một căn hộ khép kín đang bỏ trống, các bạn đến đó nghỉ lại qua đêm nhé!”. Thế là chúng tôi được “nhận nuôi và chăm sóc” bởi một gia đình vô cùng đáng yêu. Một bữa tối ngon lành và Mahtob, một thành viên trẻ của gia đình đã hoàn thành xuất sắc vai trò của thông dịch viên. Gia đình họ vô cùng tự hào về lịch sử 2500 của Iran, ngoài trừ 30 năm trở lại đây, sau cuộc cách mạng Hồi giáo. “Ở đây chẳng có tự do cũng chẳng được suy nghĩ một cách thoải mái. Cuộc cách mạng đã đưa nền văn minh của chúng tôi trở về thời Trung cổ”.

Họ mời chúng tôi ở lại căn hộ của mình trong một năm, vì họ chẳng sử dụng nó và còn tặng quà cho chúng tôi nữa. Chúng tôi yêu gia đình ấy vô cùng!

Chúng tôi đi tiếp lên miền núi phía Bắc Iran nhưng phải dừng lại không lâu sau đó vì Linh thấy không khoẻ. Chúng tôi hỏi nhờ sự giúp đỡ của Sadekh, chủ một tiệm tạp hoá. Mất khá lâu để anh tin tưởng chúng tôi, nhưng sau đó thì chúng tôi đã trở thành bạn bè. Anh ấy cũng là người đầu tiên ủng hộ chính phủ hiện tại của Iran mà chúng tôi gặp.

Ngày hôm sau, chúng tôi bắt đầu trận chiến với những ngọn núi ở phía Bắc. Nó không quá khó khăn như chúng tôi nghĩ vì địa hình chủ yếu là cao nguyên và chúng tôi bắt đầu đạp xe từ độ cao 1500 mét so với mực nước biển. Phần lớn thời gian chúng tôi chỉ đi xuống dốc, tiến về bờ biển Caspi. Đến thị trấn Rudbar, chúng tôi không tìm được gia đình nào có vườn để xin cắm trại và cuối cùng thì phải cắm trại ở công viên. Hai viên cảnh sát đã đánh thức chúng tôi dậy vào lúc nửa đêm và bảo chúng tôi phải rời khỏi đây để đến nghỉ tại khách sạn. Linh đã không ngần ngại “đối thoại” tay đôi với “các nhà cầm quyền” (cô ấy được sinh ra và lớn lên ở Việt Nam) và cuối cùng các ông cảnh sát đề nghị chúng tôi đưa cho họ 15 đôla nếu muốn được ở lại công viên đó. Họ đã không thể lấy được một xu nào từ chúng tôi và đương nhiên là chúng tôi cũng không rời đi.

Lần tới, chúng tôi sẽ viết về nơi trồng trà và kiwi ngon nhất ở Iran và lý do mà chúng tôi lại phải ghé thăm phòng khám tư nhân…